Omar Yaghik Kimikako Nobel saria jaso du

Omar M. Yaghi irakasleak, duela hilabete gutxi arte BCMaterialseko Nazioarteko Aholku Batzordeko kide zenak, Kimikako Nobel saria jaso zuen asteazkenean, urriak 8, konposatu metal-organikoen garapenari egindako ekarpen erabakigarriagatik. Konposatu horiek ezagunagoak dira ingelesezko siglengatik: MOFs (metal-organic frameworks). Yaghirekin batera, Richard Robson, ikerketa-arlo honetan aitzindaria, eta Susumu Kitagawa, MOFak eraikitzeko metodoaren oinarriak ezarri zituena, saritu dituzte.

BCMaterialsetik gure zorionik beroena helarazi nahi diogu Yaghi irakasleari, eta eskerrak eman nahi dizkiogu Nazioarteko Aholku Batzordean parte hartuz gure ikastetxearen etorkizunerako zure inplikazioaren eta aholkuen balio kalkulaezinagatik. Jakina, zorionak Robson eta Kitagawa irakasleei.

Zer dira eta zertarako balio dute MOFek?

MOFak egitura molekularrak dira, non ioi metalikoek molekula organiko luzeen bidez lotutako zutabe gisa funtzionatzen duten. Elkarrekin, ioi eta molekula metalikoak barrunbe handiak dituzten kristalak eratzeko antolatzen dira. MOFen oinarrizko osagaiak aldatzean, ikertzaileek substantzia espezifikoak harrapatzeko eta biltegiratzeko diseina ditzakete. Hala, gasetan edo likidoetan substantzia kutsatzaileak harrapatzeko erabil daitezke (ingurumena monitorizatzeko eta garbitzeko). MOFekin ikertzen ari diren beste eremu batzuk medikuntza, farmakoak kontrolatuta emanez eta biomaterialak sortuz, erreakzio kimikoetan katalizatzaile gisa erabil daitezke, sentsorerako eta abar luze baterako erabiltzen lan egiten da.

BCMaterialsek urteak daramatza MOFekin ikertzen, besteak beste, SELFAQUASENS proiektuekin, meatzaritzatik datozen urak garbitzeko, edo MOLBITS proiektuekin. Azken horretan, qubit gisa joka dezaketen eta sentsorika kuantikoan aplika daitezkeen MOFak sintetizatzeko lan egingo dugu.